Calligrafie gotische letter

Een vriendin van mij, die zeer veel kennis heeft van typografie, stuurde mij een link over de ‘Blackletter’. Dit naar aanleiding van het boek ‘Fraktur Mon Amour’ van Judith Schalansky (2008). Ik heb het boek in bestelling, maar het is nog maar afwachten of het geleverd kan worden. Ben ondertussen wel heel nieuwsgierig geworden naar het boek!

In de video zien we iemand calligraferen. Het ziet er zo gemakkelijk uit!  Maar wat een controle en beheersing. Om jaloers op te worden: http://vimeo.com/60241818

Macramé

Voortknopend op mijn eerdere blogstukje over de typografie van de retroklok hier de herkomst van de letter op een Macramé boekje uit 1971.

Macrame

Linotype Amelia is ontworpen door Stanley Davis in 1965. Opvallend zijn de binnenruimtes van de letter. De binnenruimtes (of restruimte) zijn net tranen (eigenlijk bevalt de engelse vertaling mij beter: ‘teardrops’ ). De druppelvorm komt ook terug in de contour van de letter.

 

 

 

Frakturen

Wat is nou de herkomst van de Fraktuur letter? Het woord Fraktuur kan worden herleid naar fractuur (gebroken), Latijns frangere (breken) en Engels ‘fracture’, Frans ‘caractère brisés ou à fractures’. Naar het  ‘gebroken schrift. De lijnen van de letter zijn opgebroken. De Fraktuur wordt in de volksmond ook wel Gotische letter genoemd, naar de in de Gotiek gebruikte vroeg gotische minuskel*. De Gotische letter is hoekiger (om sneller te kunnen schrijven) en dichter op elkaar geschreven zodat je meer letters kwijt kon op een stuk perkament. De letters hebben een scherpe, hoekige vorm en een breking in de bogen. Zijn niet makkelijk leesbaar.

* Minuskel: Oude benaming voor de kleine letters, de onderkastletters. Dit in tegenstelling tot kapitaal of majuskel.

Retro klok

Retro wandklok STAIGER

De typografie van de cijfers op deze retro wandklok zijn wel heel bijzonder! Nieuwsgierig naar het lettertype en na enig speurwerk gevonden dat het de Fraktur Bold is. Nu zijn de cijfers bijzonder, maar het alllermooiste komt nog. Kijk je naar het hele letterfont dan ogen de letters a t/m z heel ‘duits´ en dat klopt ook wel want dit lettertype is ontworpen in 1850 door de Duitse stempelsnijder Johann Christian Bauer (1802-1867).

Fette Fraktur

Fette Fraktur

Onderstaande informatie over Fette Fraktur is afkomstig van Wikipedia:

Fette Fraktur is een zogenaamde Fraktur lettertype met schreven ontworpen in 1850 door de Duitse stempelsnijder Johann Christian Bauer (1802-1867). De lettergieterij C.E. Weber heeft in 1875 een versie uitgegeven, en letteruitgeverij D. Stempel AG heeft de hier afgebeelde versie uitgegeven in 1908.

Fette Fraktur (Duits voor “vette fraktuur”) is gebaseerd op andere vroegere frakturen. Deze zware negentiende-eeuwse variant is ontwikkeld voor advertenties in plaats van tekst.

Gedurende bijna honderd jaar is de fraktuur een standaardletter geweest voor Duitstalige en delen van Scandinavische landen. Onder het Derde Rijk was het lettertype aanvankelijk geaccepteerd als standaard, tegenover schreefloze lettertypes zoals die werden ontwikkeld door Bauhaus. Martin Bormann verbood het lettertype echter in 1941, vanwege de Joodse komaf van de ontwerpers. Een andere reden zou zijn geweest de minder makkelijke leesbaarheid in landen buiten Duitsland. Na de oorlog vermeden ook de geallieerden het lettertype omdat bezettingstroepen het niet konden lezen.

De verbanning van frakturen was begonnen, en in Duitsland en Scandinavische landen werd het vervangen met antiqua (romeinse) lettertypes.

Deze herinnering aan het Derde Rijk en het gevoel dat het lettertype ouderwets leek, verminderde het gebruik ervan. Toch werden Fette Fraktur en andere frakturen nog toegepast in advertenties, boektitels en verpakkingen als traditionele communicatiestijl tussen Oostenrijkse, Beierse en Duitse gebieden. Met de afname in gebruik zijn ook het typografische toepassing en reglementen van de lange s, de korte s, en ligaturen geleidelijk aan in verval geraakt.

Soms werden fraktuur lettertypen onterecht “Old English” genoemd.

Fette Fraktur en varianten zijn nu populair in onder andere de wereld van hip-hop en mode. Die lettervormen zijn eerder afgeleid van lettertype Textualis in plaats van Fraktur.

<!– einde Wikipedia –>

Wat is eigenlijk een fraktuur lettertype?